Hazır CMS mi, özel kodlama site mi?

Küçük kurum, kuruluş veya kişilerin CMS yani Joomla, WordPress, Drupal, Grav, Pagekit gibi içerik yönetim sistemlerini kullanmalarına alışığız. Bunun başat iki sebebi var:

  1. Popüler bir CMS kullanarak bir sitenin kurulması, yapılandırılması ve hatta hazır eklentilerden faydalanılarak daha işlevsel hale getirilmesi çok da zor bir iş değil. Bu nedenle işinin uzmanı olmayan kişilerden veya firmalardan dahi bu hizmet alınabilir
  2. Yukarıda saydığımız nedenden ötürü genel itibariyle bir CMS ile daha az masrafa site yaptırılabilir

Peki bununla birlikte büyük kurum, kuruluş ve şahısların (yani mesela Cumhurbaşkanı’nın) sitelerinde CMS kullanılmasına alışık mıyız? Veya böyle genel-geçer bir temayül var mı diye soracak olursak cevap, en azından Türkiye için, elbette hayır. Hatta tam tersine kişiler, kurumlar, kuruluşlar büyüdükçe sahip oldukları sitelerin özel bir sistem ile yapılması çok daha yaygın bir durum.

Amerika’da ve Avrupa ülkelerinde durum bundan daha farklı ve CMS’lerin lehine. Bilinen bir kişiden örnek vermek gerekirse Amerika Başkanlık sitesi, yani Beyaz Saray‘ın sitesi Açık Kaynak kod ile geliştirilen ve ücretsiz olarak dağıtılan Drupal içerik yönetim sistemi ile yapılmıştır.

Peki dünyanın en muteber ve büyük kurumlarından birçoğunun da CMS kullandığını söylesem ne düşünürdünüz? Mesela eBay, Time, BBC Amerika, Sony Music, Beyonce, Xerox, Quartz ve daha çok fazlası WordPress kullanmakta. Joomla, Drupal, Magento gibi sistemleri kullanan ve yine isimlerini hepimizin bildiği, farklı ülkelerden bir çok şirket ve şahıs bulunmakta.

Peki neden CMS?

Tam bu noktada insanın aklına takılıyor tabi:

“Bu kadar büyük ve ünlü markalar neden hazır sistem ve CMS’leri kullanıyorlar? Para desen paraları var, ekip desen ekipleri var, neden kendi özel sistemleri ve kodlamaları ile sitelerini yapmıyorlar?”

Cevap aslında oldukça basit, vereceğim örneklerde istisnaların kaideyi bozmaması notunu düştükten sonra devam edeyim:

  1. Sürdürülebilir: Web tasarım, geliştirme, kodlama gibi konularda biraz bilgisi olan herkes bilir ki kod yazmak şiir yazmak gibidir. Genel geçer bazı kaideler olsa da, her kodcunun bir kod yazma üslubu vardır ve çoğu da birbirine benzemez. Hele ülkemizdeki kodcular genelde sadece kendilerinin anlayabileceği bir hiyerarşi ve sistematikle(!) kod yazarlar. Dolayısıyla sitenizi bir kere özel yaptırınca artık o geliştiriciye bağımlı kalma ihtimaliniz çok yüksektir. Site sıkıntı çıkardığında, sitede geliştirme veya değişiklik yapacağınızda yine aynı kişiye gitmeye mahkumsunuz diyebiliriz. Peki ya bu durumda geliştirici kişi/ajans sırf büyük bir şirketsiniz diye sizden yüklü para talep ederse? Veya artık o kişi/ajansa ulaşamazsanız, batarsa, kapanırsa vb? CMS’lerde ise durum bunun tam tersi diyebiliriz çünkü CMS’ler alanında uzman onlarca ve hatta yüzlerce geliştirici (developer) ve tasarımcılar (designer) tarafından geliştirilmektedirler. Ve sadece bir ekibin veya grubun ürettiği bir ürün değildirler. Bir topluluğun geliştirdiği veya geliştirmek zorunda olduğu bir sistem olduğu için de, CMS’lerin anlaşılır, tahmin edilir, ön görülebilir ve dünya çapında kabul görmüş kural, hiyerarşi ve yapıya uygun bir kodlama ile yapılması zorunludur. Bu şekilde geliştirilmiş bir sistemi kullanmanın en büyük artısı ise sürdürülebilirliktir. Zira vasat ve sistematiği öğrenmiş her kodcunun anlayabileceği veya biraz kafa yorması ile çözebileceği bir sistem vardır. Böylece kişi ve ajanslardan bağımsız olarak sistemin gelişmesi, güncellenmesi ve değiştirilmesi her zaman çok daha mümkündür.
  2. Ekonomik: Tamamen özel kodlama ile yapılan sitelere karşın (ki aslında günümüzde hiçbir kodlamacı ve ajans 100% sıfırdan ve özel kodlama ile site veya uygulama yapmamaktadır), CMS altyapılarını kullanarak yapılan siteler daha ekonomiktir. Bunun sebebi, mevcut ve çok daha rahat geliştirilebilir bir alt yapı kullanılması ve boşu boşuna tekeri tekrar icat etmek zorunda kalınmamasıdır. Bu arada tekrar notunu düşeyim, hiçbir özel kodlama yapan kişi/ajans yoktur ki hazır bir sistem, script veya kütüphane kullanmasın.
  3. Güvenli: Evet, bilinenin aksine kaliteli CMS’ler, özel kodlamalara göre çok daha güvenlidir. Şöyle anlatayım, alanında uzman 10 kişilik geliştirici ekibi olan bir şirkete özel kodlama ile site yaptırdığınızı düşünün. Ne kadar uzman, bilgili ve tecrübeli olurlarsa olsunlar doğal olarak bu site bu 10 kişinin bilgisi kadar güvenli ve sağlamdır. Bugün bünyesinde dünyanın en iyi güvenlik uzmanlarını ve mühendislerini çalıştıran Google bile 100% güvenlik vaat etmiyorsa/edemiyorsa, bu 10 kişilik ekibin çıkardığı iş hayli hayli güvenlik açısından zayıf olma ihtimaline sahiptir. Peki neyle karşılaştırdığında? Alanında uzman ve farklı kültürlerden, ülkelerden, okullardan ve alt yapılardan gelen, küresel CMS geliştirici topluluğuyla karşılaştırdığında. Evet burada da 100% güvenlik doğal olarak söz konusu değil ancak en iyi ihtimalle 10-15 kişilik bir ekibe karşılık; bugün Joomla ve WordPress gibi sistemleri işini çok iyi bilen ve dünyanın dört bir yanından katılım sağlayan mühendisler ve uzmanlar devamlı olarak geliştirmekte ve kontrol etmektedirler. En ufak bir açık söz konusu olduğunda ise tek tık ile güncelleme yapacağınız bir alt yapı sunmaktadırlar. Peki neden burada anlattığımın aksine CMS’ler daha güvensiz olarak bilinmekte? Çünkü CMS’leri alanında uzman olmayan, hatta kodlamanın “k”sini bile bilmeyen geniş kitleler de kurabildikleri için ve sonrasında bu kişiler doğal olarak gerekli güncellemeleri yapmayıp, gerekli tedbirleri almadıkları için bu tarz hazır CMS’lerin adı kötüye çıkmakta. Yani CMS’lerde güvenlik açığı çıktığında geliştiriciler hemen bir yama ve güvenlik güncellemesi yayınlamarına rağmen, site sahibi bu güncellemeyi kendi sitesinde uygulamazsa yapacak birşey kalmıyor ve maalesef bu tarz sitelerden dolayı CMS’lerin adı kötüye çıkıyor. Yoksa yukarıda da örneğini verdiğim Beyaz Saray gibi siber güvenliğin çok önemli olduğu bir kurum, ücretsiz ve Açık Kaynak kodlu popüler bir CMS’i resmi sitesinde kullanmazdı herhalde.
  4. Şeffaf: Günümüzdeki tüm popüler CMS’ler Açık Kaynak kodlama ile geliştirilmektedirler. Bu da sitenin arka planında hangi kodların döndüğünü, nasıl bir sistemin çalıştığını ve ne gibi işlemlerin gerçekleştiğini bilmenizi garanti etmekte. Bugün başta ABD ve Avrupa olmak üzere -iyi haber artık Türkiye’de de- devletler, kamu kurumlarında Açık Kaynak kodlu sistemlerin kullanılmasını tavsiye etmekte ve hatta şart koşmaktalar. Sadece devletler değil, gerek sosyal sorumluluk gereği, gerekse de şeffaflık gereği büyük kurum ve kuruluşlar da sitelerinde Açık Kaynak kodlu sistemler ve alt yapılar kullanmaya başladılar.
  5. Yeniliğe açık: CMS projeleri popüler oldukları oranda yaşayabildikleri ve büyüyebildikleri için, devamlı surette internet dünyasındaki yenilikleri, gelişmeleri ve trendleri takip etmek ve hızlı şekilde bunları bünyelerine katmaları gerekmekte. Nitekim Google’ın geçtiğimiz aylarda, arama sıralarında üst sıralarda çıkmak için şart koştuğu mobil uyumluluk (responsive tasarım) bundan yıllar önce Türkiye’deki bir çok ajans tarafından bilinmezken ve hatta adı bile duyulmamışken, CMS ve CMS kullanıcıları tarafından sitelerde uygulanmaya başlanmıştı bile. Facebook OG tag’leri, Twitter Card’ları gibi örnekleri çoğaltmak mümkün…
  6. Esnek ve geliştirilebilir altyapı: Özel kodmalar adı üstünde ihtiyaca özeldir ve ihtiyaç kadarını karşılar. Ancak CMS’ler tek bir kişi veya kurum için geliştirilmediğinden, esnek ve geliştirilebilir bir yapıya sahip olmak zorundadırlar, zira farklı ihtiyaçları karşılamak üzere geliştirilmektedirler. Bu nedenle özel yaptırdığınız bir siteye sonradan yeni ve kapsamlı bir özellik ekletmek çok zor (hatta bir çok durumda imkansız) veya en iyi ihtimalle çok masraflı bir karar olacakken, CMS’lerde geliştirme ve ek özellik ekleme konusunu çok rahat halledebilirsiniz.

Buraya kadar saydığım 6 maddeyi biraz daha artırmak istesem çok rahat 10’a tamamlayabilirim. Ancak temel konularda, neden büyük bir kurum/kuruluş CMS kullanmalı sorusunun cevabının verildiği kanısındayım. Bazı şartlara göre çok daha özel sorular akla gelebilir ancak eminim ki onların da rahatlıkla cevabı verilebilir. Tabi bir de belirtmek lazım, hayatta hiçbir şey siyah ve beyaz‘dan ibaret değildir, CMS’lerin de olumsuz yönlerini saymak mümkündür (konum olmadığı için girmiyorum). Fakat burada günün sonunda elde kalan kazanca bakıldığında CMS’ler, küçük veya büyük ölçekli olsun, açık ara bir müşteri için çok daha avantajlıdırlar.

Burada en can alıcı nokta; kodlama bilsin bilmesin, uzman olsun olmasın, bir CMS’i herkes kurup yapılandırabildiği için, ciddi bir site alelade birisine değil, her işte olduğu gibi bu işte de alanında uzman, tecrübeli ve bilinçli ellere teslim edilmelidir, eğer böyle olursa yukarıda saydığım CMS’lerin aşikar yararları ortaya çıkacaktır. Aksi taktirde ister özel kodlama ile yapılsın, isterseniz de dünyanın en güvenilir ve sağlam CMS’i kullanılsın, sonuç hüsran olacaktır.

Etiketler:, ,

Yorum Yaz

2008 - 2017 / Optimum Tasarım